Nie podawaj numeru PESEL byle komu. Miasto rusza z akcją przeciw oszustwom

Telefony „z banku”, SMS-y o zablokowanym koncie czy dramatyczne historie o wypadku bliskiej osoby – to dziś najczęstsze metody oszustów. Urząd Miasta Krakowa rozpoczyna akcję informacyjną, której główny przekaz jest prosty: PESEL to nie jest zwykły numer i nie wolno podawać go nieznanym osobom.

Coraz mniej przestępstw zaczyna się od kradzieży portfela, a coraz więcej od telefonu lub wiadomości. Oszuści podszywają się pod pracowników banków, urzędów, policji czy nawet członków rodziny. Działają szybko, wywierają presję i straszą utratą pieniędzy. Szczególnie często ich ofiarami padają seniorzy.

Dlatego Urząd Miasta Krakowa rusza z akcją informacyjną, której celem jest uświadamianie mieszkańców, jak chronić swoje dane osobowe – przede wszystkim numer PESEL. Kampania ma przypominać, że żadna instytucja publiczna ani bank nie proszą telefonicznie o PESEL, numer dowodu, hasła czy kody SMS. Jeśli rozmówca naciska i każe działać „natychmiast”, to pierwszy sygnał ostrzegawczy.

PESEL w niepowołanych rękach to realne zagrożenie

Numer PESEL stał się dziś kluczem do wielu spraw finansowych i urzędowych. W rękach przestępców może posłużyć do zaciągnięcia pożyczki, otwarcia konta bankowego czy podpisania umowy na cudze nazwisko. Skutki takiego oszustwa mogą ciągnąć się latami.

Miasto zachęca mieszkańców do korzystania z możliwości zastrzeżenia numeru PESEL w państwowym rejestrze. Po zastrzeżeniu banki, operatorzy telefoniczni, notariusze czy ubezpieczyciele mają obowiązek odmówić wykonania czynności, które mogłyby narazić właściciela danych na straty. Zastrzeżenie można zrobić w aplikacji mObywatel, na stronie gov.pl lub osobiście w urzędzie – i w każdej chwili je cofnąć, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Zgubiony dowód? Reaguj natychmiast

Szczególnie niebezpieczna jest utrata dowodu osobistego. Jego zgubienie lub kradzież należy zgłosić jak najszybciej. Dokument zostaje wtedy unieważniony, a numer PESEL automatycznie zastrzeżony, co znacząco ogranicza ryzyko jego wykorzystania przez osoby trzecie. Zgłoszenia można dokonać przez internet, w urzędzie, a w przypadku kradzieży – także na policji. Warto również poinformować swój bank.

Telefon i internet – główne narzędzia oszustów

Podejrzane SMS-y z linkami do „dopłaty”, „nagrody” czy „blokady konta”, fałszywe e-maile i telefony z nieznanych numerów to dziś codzienność. Zasada bezpieczeństwa jest jedna: nigdy nie klikaj w linki z takich wiadomości i nie loguj się do banku ani urzędu przez link otrzymany SMS-em lub e-mailem. W razie wątpliwości najlepiej przerwać rozmowę i samodzielnie zadzwonić do instytucji, korzystając z oficjalnego numeru.

Ostrożność także na co dzień

Urząd Miasta przypomina również o podstawowych zasadach ochrony danych: nie publikuj w internecie zdjęć dokumentów ani kart płatniczych, nie podawaj głośno numeru PESEL w miejscach publicznych i niszcz stare dokumenty przed wyrzuceniem. Warto ograniczyć ilość informacji udostępnianych w mediach społecznościowych i włączyć dwuskładnikowe logowanie do kont internetowych.

Rozmowa to najlepsza ochrona

Najważniejszym elementem kampanii jest zachęcanie do rozmowy i rozwagi. Oszuści liczą na strach i pośpiech. Zanim przekażesz jakiekolwiek dane lub wykonasz przelew, skontaktuj się z kimś zaufanym – dzieckiem, wnukiem, sąsiadem. Lepiej zapytać jeden raz za dużo, niż stracić oszczędności życia.

– Nie trzeba odbierać nieznanych telefonów, nie trzeba się spieszyć i zawsze ma się prawo odmówić – przypomina miasto. – Ostrożność to nie brak zaufania, to sposób na ochronę siebie i swoich pieniędzy.

PESEL to wrażliwa dana. Nie podawaj go byle komu.