Gibała nie podjął żadnych działań, żeby pozyskać pieniądze na metro. Nie zabiegał o nie w ministerstwach, nie wysyłał pism, nie organizował spotkań, nie jeździł do Warszawy ani nie lobbował. Nie trzeba mieć ponadprzeciętnej inteligencji, żeby wiedzieć, że nikt sam z siebie nie przyjedzie do Krakowa z walizką pełną kilkunastu miliardów złotych – pisze dla Kanału Krakowskiego publicysta Paweł Nowak.
Ostatnie dni pokazały, że chaos komunikacyjny, podejmowanie decyzji pod wpływem populizmu zamiast twardych analiz oraz zamknięcie na głos ekspertów to stałe cechy ekipy obecnie rządzącej Krakowem.
Metro na politycznym zakręcie
Najwyraźniej widać to w sprawie planowanej budowy metra w Krakowie. To temat, który przez kilkanaście lat był analizowany i omawiany na wszystkie możliwe sposoby. Trzeba pamiętać o wynikach referendum z maja 2014 roku, kiedy to 55,11 % głosujących opowiedziało się za budową metra. Potem były analizy, analizy, analizy… ogólnie przeciąganie tematu. Aż przyszła prezydentura Aleksandra Miszalskiego, który powiedział, że nie ma na co czekać. Kraków potrzebuje metra nie tylko jako kręgosłupa komunikacyjnego, który odciąży niewydolną dziś sieć tramwajową, szczególnie w centrum miasta. Metro może być także kołem zamachowym rozwoju nowych obszarów miasta i impulsem gospodarczym.
Zatrudniono specjalistów, wyznaczono konkretne zadania związane z przygotowaniem budowy metra i rozpoczęto starania o środki zewnętrzne niezbędne do realizacji inwestycji. Przygotowano analizę potoków pasażerskich i wyznaczono przebieg pierwszej, a w zasadzie dwóch pierwszych linii.
Zarezerwowano w budżecie miasta i wieloletniej prognozie finansowej środki na zlecenie koniecznych badań geologicznych oraz przygotowanie finalnego dokumentu studium wykonalności. Bez tych dokumentów nie będzie możliwe formalne ubieganie się o dofinansowanie ze środków europejskich.
Trzeba pamiętać, że nowa perspektywa UE to lata 2028–2034, kiedy otworzy się okienko na pieniądze. Jeśli nie zdążymy w tym czasie, pozyskanie pieniędzy w kolejnych latach może okazać się niemal niemożliwe. Pojawiły się jednak pozytywne deklaracje ze strony przedstawicieli rządu – od właściwych ministerstw po premiera Donalda Tuska. Potem przyszły referendum i wybory, a nowym prezydentem został Łukasz Gibała. Co uważa dziś o metrze? No właśnie. Dobre pytanie.
Od obietnic do wstrzymania prac
Jeszcze w marcu 2024 roku na antenie Radia ZET przekonywał, że Kraków „to już jest miasto tej wielkości, które na to zasługuje” [by mieć metro]. Swoje stanowisko potwierdził miesiąc później w wywiadzie dla OKO.press “Chcę, żeby w Krakowie było takie metro, jak w Warszawie. Kraków na to zasługuje”. Budowa metra była także w jego ówczesnym programie wyborczym. Tymczasem teraz, kiedy ma już możliwość realizowania swoich planów, nagle dowiadujemy się, że metra nie będzie! Prace zostały wstrzymane, bo - w skrócie - nie przyjechał nikt z Warszawy z walizką pieniędzy.
Ale tutaj właśnie zaczyna się olbrzymi chaos, brak przygotowania i eksperckiej wiedzy.
Kto naprawdę zatrzymał krakowskie metro?
Po pierwsze, skąd miałyby się wziąć te pieniądze, skoro prezydent Gibała nie podjął żadnych działań, żeby je pozyskać? Nie zabiegał o nie w ministerstwach, nie wysyłał pism, nie organizował spotkań, nie jeździł do Warszawy ani nie lobbował. Nie trzeba mieć ponadprzeciętnej inteligencji, żeby wiedzieć, że nikt sam z siebie nie przyjedzie do Krakowa z walizką pełną kilkunastu miliardów złotych. To ogrom pracy do wykonania, a wcześniej konieczność przygotowania wielu dokumentów takich jak wspomniane wyżej badania geologiczne czy studium wykonalności oraz uzyskanie odpowiednich pozwoleń. Bez tego nikt nie da pieniędzy na budowę.
Po drugie, należy zadać pytanie, jak zapadła decyzja o rezygnacji z metra? Jeden z wiceprezydentów, cytowany w tej sprawie, napisał, że “powiedział coś na korytarzu jednemu z redaktorów”! W ten sposób komunikuje się decyzje o miliardowych inwestycjach? Czy to poważne?
Kilka dni wcześniej jeden z wpływowych radnych prezydenckiego obozu, Michał Starobrat, mówił, że metro powstanie, a jedynie finansowanie trzeba przesunąć w czasie. Ale jak można przesunąć finansowanie, skoro wtedy nie zdążymy z dokumentami na nową perspektywę UE? Jeszcze kilka dni wcześniej inny wiceprezydent, Jan Hoffman, przekonywał w "Gazecie Krakowskiej", że metra nie będzie. Jednocześnie twierdził, że potoki pasażerskie są inne niż zakładano, a gdyby metro jednak powstało, powinno przebiegać inną trasą. Na jakiej podstawie ma taką wiedzę? Czy jest ekspertem w dziedzinie transportu? Dostał jakieś nowe analizy potoków pasażerskich? Nikt nie wie, kto tak naprawdę odpowiada w Krakowie za budowę metra ani kto i na jakiej podstawie podejmuje w tej sprawie decyzje.
Tramwajowa zasłona dymna
Kilka godzin po tych korytarzowych rozmowach wiceprezydenta, gdy na portalu LoveKraków pojawił się artykuł zatytułowany “Wycofujemy się z tego projektu. Kraków oficjalnie porzuca plany budowy metra”, rozpętało się medialne piekło.
Decyzję o rezygnacji z budowy metra na tym etapie przygotowań krytykują przedstawiciele różnych stron politycznego sporu – nie tylko Koalicji Obywatelskiej, lecz także Prawa i Sprawiedliwości czy Konfederacji.
Wypowiadają się mieszkańcy, którzy w większości nie zostawiają na prezydencie Gibale suchej nitki. Nie zawsze krytykują samą decyzję, bo budowa metra ma też swoich przeciwników, lecz przede wszystkim sposób jej podjęcia i zakomunikowania opinii publicznej. Ale co ważniejsze, krytykują też eksperci. Przykładowo rektorzy Akademii Górniczo-Hutniczej zorganizowali w tej sprawie specjalną konferencję prasową, podczas której zdecydowanie skrytykowali wycofanie się z budowy metra, uzasadniając merytorycznie, dlaczego podejmowanie teraz tej decyzji jest po prostu głupie i szkodliwe dla rozwoju Krakowa.
Byli rektorzy AGH: „Metro Krakowowi się należy. Nie ma co biadolić, tylko trzeba działać” https://t.co/VnG2BPCP8M
— Patryk Salamon (@PatrykSalamon) November 18, 2026
Decyzji nie broni właściwie nikt, poza twardym medialnym zapleczem prezydenta. Czy przyjdzie refleksja? Zobaczymy. Zamiast metra prezydent ustami radnego Starobrata zapowiedział budowę siedmiu nowych linii tramwajowych. Szkoda tylko, że po pierwsze, wszystkie te linie były już wpisane do planów miasta równolegle z budową metra.
Po drugie, wszystkie te inwestycje, poza linią tramwajową na Azory, są na tak wczesnym etapie przygotowań, że trudno sobie wyobrazić rozpoczęcie ich budowy w ciągu najbliższych kilku lat. Nie mówiąc o tym, że obecna przepustowość linii tramwajowych w centrum Krakowa się wyczerpała. Pokazuje to każde opracowanie. Co więc da budowa siedmiu nowych linii, skoro nie będzie można nimi nigdzie dojechać bo nie wjadą do centrum miasta. To więc jedna wielka ściema i zasłona dymna, mająca stworzyć wrażenie, że zamiast metra mieszkańcy otrzymają jakiś substytut.
Chaos, którego to miasto nie widziało
Metro to tylko jeden z przykładów. Jest jeszcze kwestia SCT, której nowa propozycja stoi w sprzeczności z wynikami badań i służy przede wszystkim spłaceniu politycznego zobowiązania wobec Jana Hoffmana za jego poparcie w kampanii.
Mamy kontrowersyjny projekt budżetu miasta, w którym zabrakło wielu ważnych zadań, na które wcześniej zarezerwowano środki. Mamy też zapowiedź walki z ZPI przygotowanym dla dewelopera, z której prezydent wycofał się już następnego dnia. Do tego dochodzą liczne sprzeczne wypowiedzi wiceprezydentów oraz deklaracje, którym sami zaprzeczają już kilka dni później.
Przykładem jest obietnica konkursu na stanowisko dyrektora Biura ds. Zdrowia, który ostatecznie się nie odbędzie, ponieważ dyrektorkę powołano bez konkursu. I tak dalej, i tak dalej.
Jeżeli ktoś myślał, że po roku referendalnego i wyborczego chaosu czeka nas spokój i stabilizacja, to już może mieć pewność, że to tylko pobożne życzenia. Prezydent Gibała funduje nam póki co chaos, którego to miasto nie widziało. A jak wygląda to wewnątrz urzędu, czy tryby w ogóle pracują i czy ktoś podejmuje decyzje? O tym w następnym felietonie.




















