Kraków i Małopolska mogą już wkrótce zyskać silniejszą reprezentację w Warszawie. W Sejmie trwają prace nad nowelizacją Kodeksu wyborczego, która ma dostosować podział mandatów do realiów demograficznych. Jeśli przepisy wejdą w życie, stolica regionu otrzyma 15. mandat poselski, a w samej Małopolsce być może przybędzie nowy okręg senacki.
Obecny podział na okręgi wyborcze do Sejmu pochodzi z 2005 roku, a w przypadku Senatu – z 2011 roku. Od tamtej pory krajobraz demograficzny Polski uległ ogromnym zmianom. Ludność masowo przenosi się do większych aglomeracji, podczas gdy prowincja, w tym część ściany wschodniej czy Śląska, sukcesywnie się wyludnia.
Efektem jest rażące naruszenie zasady proporcjonalności, którą gwarantuje polska Konstytucja. Dziś dochodzi do absurdów, w których na jednego senatora w małym okręgu przypada około 150 tysięcy mieszkańców, podczas gdy w dynamicznie rosnących aglomeracjach jeden mandat reprezentuje niemal pół miliona obywateli.
Kraków z 15 posłami
Aktualnie Kraków dysponuje 14 mandatami w Sejmie oraz 2 mandatami senackimi. Zgodnie z wyliczeniami opartymi na najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), stolicy Małopolski należy się dodatkowy, 15. mandat poselski.
Liczba krakowskich senatorów pozostanie bez zmian, ale korekta obejmie cały region – w Małopolsce powinien powstać nowy okręg senacki poprzez podział jednego z dotychczasowych na dwa mniejsze.
W większych miastach i obszarach aglomeracyjnych przybywa ludności, a ubywa na szeroko rozumianej prowincji. Widać to choćby we wschodniej Polsce, ale ubywa też na Śląsku i to wszystko powoduje, że okręgi powinny zostać zmienione.
Do tej pory są one zapisane „na sztywno” w ustawie, ale chcemy, by to Państwowa Komisja Wyborcza, na podstawie danych z Głównego Urzędu Statystycznego, decydowała o okręgach przed wyborami, a nie robili tego politycy. Chodzi o to, że wraz z przybywaniem lub ubywaniem ludności liczba mandatów powinna się zmieniać niemal "z automatu"
– tłumaczy poseł Dominik Jaśkowiec. Przemeblowanie mapy wyborczej dotknie cały kraj. Jak zaznacza nasz rozmówca, posłów przybędzie nie tylko w Krakowie.
Przykładowo w jednym z okręgów podwarszawskich, ze względu na jeszcze większą skalę migracji, powinny przybyć aż dwa mandaty.
Na jakim etapie są zmiany?
Poprzedni rząd PiS dwukrotnie miał formalną możliwość i obowiązek wprowadzenia korekty demograficznej na podstawie zawiadomień PKW, jednak z tych rozwiązań nie skorzystał. Obecnie sprawa weszła na ścieżkę legislacyjną.
Projekt ustawy został już przyjęty przez Senat i trafił do sejmowej Komisji Nadzwyczajnej do spraw Zmian w Kodyfikacjach. Po zakończeniu prac w komisji projekt zostanie poddany pod głosowanie na posiedzeniu Sejmu, a następnie trafi na biurko Prezydenta RP.
Co istotne, obecny projekt ustawy skupia się wyłącznie na zmianach w okręgach do Sejmu, natomiast na razie nie ma w nim zmian okręgów do Senatu. Komisja Nadzwyczajna może jednak złożyć poprawkę w tej sprawie. Tym bardziej, że na ten moment w województwach małopolskim i mazowieckim liczba wybieranych senatorów jest zbyt niska, a w województwie śląskim zbyt wysoka.
Co zmiana oznacza dla wyborców?
Zwiększenie liczby mandatów w okręgu to nie tylko sprawiedliwszy podział głosów, ale także szansa na większą różnorodność na scenie politycznej. Im więcej mandatów przypada na dany okręg, tym niższy staje się tzw. efektywny próg wyborczy.
Kraków i Małopolska zyskają na tym większą swoją reprezentację w parlamencie
– podkreśla Dominik Jaśkowiec. Jego zdaniem zyskują także mniejsze partie i ich elektorat, ponieważ zwiększają się szanse na uzyskanie mandatu przez ugrupowania o mniejszym poparciu. Przykładem jest partia Razem – z symulacji wynika, że przy 15 mandatach w Krakowie to właśnie ich przedstawiciel mógłby liczyć na zdobycie dodatkowego miejsca w Sejmie w kolejnych wyborach.
Posłowie z Krakowa – obecnie:
PiS
- Andrzej Adamczyk
- Jacek Osuch
- Małgorzata Wassermann
KO
- Dominik Jaśkowiec
- Aleksandra Kot
- Dorota Marek
- Katarzyna Matusik-Lipiec
- Jerzy Meysztowicz
Konfederacja
- Konrad Berkowicz
Rozwój Plus
- Elżbieta Duda
- Agnieszka Ścigaj
Lewica
- Daria Gosek-Popiołek
Centrum
- Rafał Komarewicz
PSL-TD
- Ireneusz Raś

















![Kracik: „Wspierał mnie Łukasz Gibała, wspierał mnie Jarosław Gowin…” [WYWIAD]](/images/thumbnails/lne/thumb_131_520.jpg?40c656b24fa88754b2605296c1e954fd)
